Het internet staat vol informatie, maar lang niet alles is betrouwbaar. Berichten worden gedeeld via sociale media, nieuwswebsites, WhatsApp en e-mail, vaak zonder controle. Eén nepbericht kan zich razendsnel verspreiden en grote impact hebben — zowel privé als binnen organisaties.
In de e-learning Echt of nep bericht? leren medewerkers hoe misleidende informatie werkt en waarom mensen er zo gevoelig voor zijn. De cursus maakt duidelijk dat de term fake news eigenlijk te beperkt is. Daarom wordt gewerkt met het bredere begrip desinformatie: informatie die (deels) onjuist is en bedoeld is om te misleiden.
De cursus legt uit waarom desinformatie zo effectief is. Het speelt in op emotie, angst, verontwaardiging of urgentie. Sociale media en algoritmes versterken dit effect door berichten sneller en gerichter te verspreiden. Medewerkers leren hoe zij hierdoor ongemerkt in een filterbubbel terecht kunnen komen.
Aan de hand van herkenbare voorbeelden en twee verhalende video’s wordt getoond hoe nepberichten ontstaan en zich verspreiden:
- in een zakelijke omgeving, waar een vals gerucht over een overname onrust veroorzaakt
- in een privésituatie, waar nepnieuws over een virus leidt tot paniek en massale verspreiding
De cursus maakt onderscheid tussen verschillende vormen van misleidende informatie, zoals:
- fake news
- propaganda
- complottheorieën
- slechte journalistiek
- haatspraak
- framing
- satire en memes
- phishing
Een belangrijk onderdeel van de cursus is kritisch denken. Medewerkers leren drie eenvoudige maar krachtige controlevragen te stellen:
- Is het bericht gebaseerd op feiten?
- Is de informatie objectief?
- Worden betrouwbare bronnen genoemd?
Daarnaast leren deelnemers waarom sensationele koppen (clickbait), onbekende auteurs en ontbrekende bronnen sterke waarschuwingssignalen zijn. Ook wordt benadrukt dat het raadplegen van meerdere nieuwsbronnen helpt om misleiding sneller te herkennen.
De cursus sluit af met een duidelijke boodschap: niet alles wat je ziet hoeft gedeeld te worden. Door even te pauzeren, te controleren en kritisch te blijven, voorkom je dat je zelf onderdeel wordt van het probleem.
Wat leert de deelnemer concreet?
Na het volgen van deze cursus:
- begrijpt de deelnemer wat desinformatie en nepnieuws zijn
- herkent men verschillende vormen van misleidende informatie
- weet de deelnemer waarom sociale media desinformatie versterken
- kan men betrouwbare en onbetrouwbare bronnen onderscheiden
- leert de deelnemer kritische vragen stellen bij berichten
- weet men wanneer een bericht beter niet gedeeld kan worden
Voor wie is deze cursus bedoeld?
Deze cursus is geschikt voor:
- alle medewerkers die online informatie consumeren of delen
- organisaties die reputatieschade en interne onrust willen voorkomen
- teams die bewust willen omgaan met sociale media en e-mail
- medewerkers zonder journalistieke of technische achtergrond