Gamification kan security awareness aantrekkelijker maken, maar het werkt niet automatisch. Puntensystemen en ranglijsten kunnen motivatie verhogen, maar ook verkeerde prikkels geven. De sleutel is dat gamification betrokkenheid stimuleert zonder dat medewerkers zich beoordeeld voelen.
Wat werkt in de praktijk?
1) Scorebord (live training)
In klassikale sessies werkt een scorebord vaak goed: vragen stellen, punten geven, en teams laten samenwerken. Teams verlagen drempels en maken het leerproces sociaal en veilig.
2) Badges en rewards (online)
Online werken badges en beloningen vaak beter dan ranglijsten. Badges belonen gedrag (bijv. melden, afronden, feedback geven) zonder dat iemand publiek “verliest”.
3) Certificaten als “level up”
Een certificaat werkt als afronding van een thema of niveau. Het geeft progressie, maar blijf weg bij “straffen” of shaming.
Waarom gamification effect heeft
- Snelle feedback: deelnemers zien direct wat klopt en waarom.
- Meer motivatie: beloning voor deelname en progressie.
- Meer herhaling: kleine triggers zorgen voor routine.
De belangrijkste randvoorwaarde: psychologische veiligheid
Gamification werkt alleen als medewerkers fouten durven maken en vragen durven stellen. Vermijd vergelijkingen tussen afdelingen of naming & shaming. Beloon melden en leren, niet foutloosheid.
Conclusie
Gamification is effectief als het speelsheid gebruikt om betrokkenheid te vergroten, niet om te beoordelen. Kies badges, beloningen en korte feedback als bouwstenen, en maak van awareness een ritme in plaats van een wedstrijd.