Veel organisaties investeren tijd en budget in security awareness. Toch blijft het resultaat regelmatig achter: medewerkers volgen modules “omdat het moet”, maar in de praktijk verandert er weinig. Dat is frustrerend — en het geeft soms de indruk dat awareness niet werkt.
In werkelijkheid werkt awareness wél, maar alleen als je het neerzet als een programma (met ritme, opvolging en leiderschap) in plaats van een losse training. Hieronder lees je de meest voorkomende oorzaken van ineffectiviteit én wat je concreet kunt doen om awareness wél te laten landen.
Waarom security awareness vaak niet werkt
1) Gebrek aan managementbetrokkenheid
Medewerkers voelen feilloos aan of een onderwerp écht belangrijk is. Als leidinggevenden het niet benoemen, geen tijd vrijmaken en niet het voorbeeld geven, wordt awareness automatisch “iets van ICT”. Het gevolg: lage prioriteit en lage deelname.
2) Eenmalige training zonder herhaling
Awareness is gedrag. Gedrag verandert door herhaling. Een e-learning die één keer per jaar wordt “afgerond” verdwijnt snel naar de achtergrond. Zonder ritme verdampt het effect.
3) Content sluit niet aan op de dagelijkse praktijk
Veel trainingen zijn te algemeen, te technisch of te abstract. Medewerkers herkennen zichzelf niet in de voorbeelden. Dan haken ze af — niet omdat ze het niet kunnen, maar omdat het niet relevant voelt voor hun werk.
4) Geen opvolging en geen feedback
Als er na de training niets gebeurt, voelt het als een verplicht nummer. Zonder terugkoppeling (wat ging goed, wat moet beter) mis je het leereffect én de kans om het programma bij te sturen.
Hoe je awareness wél effectief maakt
1) Maak het relevant en herkenbaar
Gebruik voorbeelden die mensen kennen: betaalverzoeken, “spoed” van een leidinggevende, Teams/SharePoint-notificaties, een pakketje dat zogenaamd niet bezorgd is. Herkenning zorgt voor aandacht — en aandacht is de start van gedrag.
2) Werk met korte modules en microlearning
Kort werkt. Denk aan video’s van 1–3 minuten en modules van maximaal 10 minuten. Liever vaak klein dan soms groot. Dat past beter in drukke werkweken en verhoogt deelname.
3) Bouw een ritme dat bij je organisatie past
Plan awareness zoals je ook andere routines plant: maandelijkse thema’s, kwartaalcampagnes, onboarding voor nieuwe medewerkers en periodieke herhaling. Zo wordt awareness voorspelbaar en normaal.
4) Stuur op meldgedrag en psychologische veiligheid
Een klik is niet het echte probleem; het probleem is een klik die niet gemeld wordt. Beloon melden en leren, niet foutloosheid. Voorkom naming & shaming en maak fouten bespreekbaar.
5) Meet wat je echt wilt verbeteren
Kijk niet alleen naar deelname, maar naar patronen: welke doelgroepen hebben ondersteuning nodig, welke onderwerpen leveren vragen op, en waar wordt sneller gemeld? Gebruik die inzichten om gericht te verbeteren.
Conclusie
Security awareness is zelden ineffectief door gebrek aan content. Het faalt vooral wanneer het wordt behandeld als een losse training in plaats van verandermanagement. Met relevantie, ritme, leiderschap en slimme opvolging ontstaat wél structurele verbetering — en groeit digitale weerbaarheid in de organisatie.